Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Ο ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΚΑΙ ΙΔΩΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ»

Φορείς :
Το εκπαιδευτικό λογισμικό "Δημόσιος και ιδιωτικός βίος στην Αρχαία Ελλάδα" αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου "Αναδιατύπωση και Εκσυγχρονισμός των Προγραμμάτων Σπουδών στον Τομέα των Ανθρωπιστικών Επιστημών με Σύγχρονη Παραγωγή Διδακτικού Υλικού" του ΥπΕΠΘ και με την εποπτεία του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.
H υλοποίηση έγινε από την DARALLAX, design-multimedia
Γνωστικό Αντικείμενο:
Αρχαία Ελληνική Γραμματεία, Ιστορία
Τάξη:
Για όλες τις τάξεις του γυμνασίου
Θέμα:
Δίνει μια περιγραφή της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής των αρχαίων ελλήνων που αναφέρεται στην πόλη, τη δημόσια ζωή, τη ζωή των γυναικών, την οικογένεια, την εκπαίδευση, τα επαγγέλματα, την ενδυμασία, τη θρησκευτική ζωή, τις γιορτές κλπ. Όλα αυτά προσφέρονται , μέσα σε ένα πληροφορικό περιβάλλον μάθησης με ψηφιακό υλικό για την υποστήριξη του μαθήματος της Αρχαίας ελληνικής γλώσσας και του μαθήματος της Ιστορίας.
Περιεχόμενο -Πλοήγηση
Ο «Δημόσιος και ιδιωτικός βίος των αρχαίων ελλήνων» περιέχεται σε δυο CD. Στην αρχική οθόνη εντοπίζονται οι δυο βασικές ενότητες που περιέχονται στα δυο CD: Ο ιδιωτικός βίος στο πρώτο ,Ο Δημόσιος βίος στο δεύτερο μαζί με το παράρτημα που περιλαμβάνει τους Συντελεστές, το Χρονολόγιο, Το Παιχνίδι.
Από την αρχική οθόνη κάθε CD μπορεί κανείς να εντοπίσει τις υποενότητες που αποτελούν το περιεχόμενο του συγκεκριμένου λογισμικού :
Για τον ιδιωτικό βίο: Το παιδί και ο κόσμος του, Εφηβική ηλικία, Εκπαίδευση, Ένδυση, Διατροφή, Οικογενειακή ζωή, Τρίτη ηλικία - Θάνατος, Κατοικία - Έπιπλα - Σκεύη.
Για τον δημόσιο βίο: Θρησκεία - Θρησκευτικός βίος, Γράμματα - Επιστήμες, Κοινωνική οργάνωση, Μουσική - Θέατρο.
Από την αρχική οθόνη και σε κάθε βασική οθόνη η πλοήγηση γίνεται με hot spots ("θερμές" περιοχές που ενεργοποιούνται με το πέρασμα του κέρσορα επάνω τους). Στις επιμέρους θεματικές ενότητες εμφανίζεται μπάρα πλοήγησης στο κάτω μέρος της οθόνης που δίνει τη δυνατότητα και για επιστροφή Πίσω ή στις Βασικές Επιλογές ή για την Εξοδο.
Από τη βασική οθόνη κάθε ενότητας μπορεί ο χρήστης να επισκεφθεί τις αντίστοιχες υποενότητες ενώ από οποιοδήποτε οθόνη είναι εύκολο να επιστρέψει στην προηγούμενη η στην αρχική της ενότητας.
Οδηγίες πλοήγησης ή χάρτες με την πορεία του χρήστη στο λογισμικό δεν υπάρχουν κι αυτό πιθανόν δυσκολεύει την πλοήγηση.
Η παρουσίαση των θεμάτων γίνεται με πολυμεσικό τρόπο δηλαδή με κείμενα, αναπαραστάσεις, φωτογραφίες έργων τέχνης, παραστάσεις αγγείων και με τη συνοδεία αφήγησης και μουσικής, ώστε το περιβάλλον μάθησης να είναι ελκυστικό για να κεντρίσει το ενδιαφέρον του μαθητή.
Η εικονογράφηση είναι βέβαια πλούσια αλλά δεν αναφέρεται η προέλευση των εικόνων ούτε δίνονται στοιχεία για τις αναπαραστάσεις μνημείων ενώ τα κείμενα που συνοδεύουν ενότητες του λογισμικού είναι αρκετά συμπυκνωμένα και όχι ιδιαίτερα ευανάγνωστα, επειδή οι γραμματοσειρές είναι μικρού μεγέθους..
Υπάρχουν περιορισμένες αναφορές στις ιστορικές πηγές
Το λογισμικό αν και κάνει χρήση υπερσυνδέσεων, φαίνεται μάλλον να υποστηρίζει τη γραμμική παρουσίαση και μελέτη του υλικού και μάλλον δίνονται μικρά περιθώρια αυτενέργειας και διερευνητικής μάθησης στους μαθητές.



ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ(της Βλαχογιάννη Μ.)



ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Αρχαία Ελληνικά από μετάφραση (Αρχαία Ελλάδα – ο τόπος και οι άνθρωποι – ανθολόγιο)
1. Τίτλος Μαθήματος: Η ενδυμασία στην αρχαία Ελλάδα
2. Λογισμικό – Χρησιμοποιούμενες Διευθύνσεις Internet: Λογισμικό: «Ο ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ελλήνων», Δικτυακοί τόποι: Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού (www.ime.gr) και συγκεκριμένα η έκθεση της ελληνικής ενδυμασίας (http://www.fhw.gr/exhibitions/hellenic_costume/index.html#

3. ), Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού http://www.snhell.gr (συγκεκριμένα για τα αναγνωρισμένα ποιήματα του Καβάφη http://www.kavafis.gr/poems/list.asp?cat=1 )
4. Ένταξη μαθήματος στο αναλυτικό πρόγραμμα
· Τάξη: Β’ Γυμνασίου
· Γνωστικό αντικείμενο: Αρχαία Ελληνικά από μετάφραση (Αρχαία Ελλάδα – Ο τόπος και οι άνθρωποι)
· Διδακτική Ενότητα: Η ενδυμασία
· Απαιτούμενος χρόνος: 2 διδ. ώρες
· Επιδιωκόμενοι διδακτικοί στόχοι:
Ø Να γνωρίσουν οι μαθητές τη βασική αρχαία ελληνική ενδυμασία
Ø Να γνωρίσουν τη διαφοροποίηση της αρχαίας ελληνικής ενδυμασίας ανάλογα με το φύλο την ηλικία, την κοινωνική τάξη
Ø Να προβληματιστούν πάνω στο πως επιδρούν οι ιστορικές συνθήκες στη διαφοροποίηση του ενδύματος.
Ø Να προβληματιστούν σχετικά με το αν μπορούμε να εξάγουμε συμπεράσματα για τον πολιτισμό ενός λαού μελετώντας την ενδυμασία του.
Ø Να εθιστούν στη συνεργατική μάθηση

Ø Να εθιστούν στην ενεργητική αναζήτηση και επεξεργασία της πληροφορίας
Ø Να εξασκηθούν στη χρήση των υπολογιστικών εργαλείων
1. Σύντομη Περιγραφή: Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των δύο ατόμων ανά υπολογιστή. (Στο χωρισμό των ομάδων λαμβάνονται υπ’ όψιν οι προτιμήσεις των μαθητών.). Γίνεται διομαδικός επιμερισμός έργου ( δύο ομάδες θεμάτων). Σε κάθε ομάδα μοιράζεται ένα φύλλο εργασίας. Οι μαθητές μελετούν τα κείμενα του βιβλίου τους, περιηγούνται τη ζητούμενη σελίδα του Διαδικτύου και το λογισμικό και απαντούν τα ερωτήματα του φύλλου εργασίας. Ο καθηγητής καθοδηγεί, οργανώνει τα συμπεράσματα, συνοψίζει.
2. Δομή Μαθήματος:
· Αναλυτική περιγραφή επιμέρους βημάτων διδασκαλίας - δραστηριότητες μαθητών:
ü Οι μαθητές ανακαλούν και σημειώνουν τις γνώσεις που πιθανόν έχουν για την ενδυμασία και τον καλλωπισμό των αρχαίων Ελλήνων (κοινή ερώτηση και για τις δύο ομάδες)
ü Οι ομάδες ανακοινώνουν τα στοιχεία που σημείωσαν και καταγράφονται στον πίνακα.
ü Οι μαθητές πληκτρολογούν τη διεύθυνση (http://www.fhw.gr/exhibitions/hellenic_costume/index.html# της έκθεσης της ελληνικής φορεσιάς του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, περιηγούνται τις ενότητες Αρχαϊκοί χρόνοι, Κλασικοί χρόνοι, 4ος αιώνας, Ελληνιστικοί χρόνοι και Ρωμαϊκή εποχή και αναζητούν στοιχεία για την απάντηση των ερωτημάτων του Φύλλου εργασίας. Η ομάδα Α’ αναζητά πηγές άντλησης πληροφοριών για την αρχαία ελληνική ενδυμασία και παραδείγματα διαφοροποίησης της ενδυμασίας στο πέρασμα στο πέρασμα από την αρχαϊκή στη ρωμαϊκή εποχή. Η ομάδα Β’ ερευνά την ενδυματολογική ορολογία της εποχής και τις αιτίες διαφοροποίησης της αρχαίας ελληνικής ενδυμασίας στο πέρασμα στο πέρασμα από την αρχαϊκή στη ρωμαϊκή εποχή. Λαμβάνει υπ’ όψιν της και το ποίημα του Καβάφη Στα 200 π.Χ. το οποίο βρίσκει στο αρχείο Καβάφη του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού.
ü Οι δύο ομάδες μελετούν τα κείμενα της αντίστοιχης ενότητας του βιβλίου τους και περιηγούνται το λογισμικό «Ο ιδιωτικός και δημόσιος βίος των αρχαίων Ελλήνων». Η ομάδα Α’ σημειώνει τα βασικά μέρη της αρχαίας ελληνικής ενδυμασίας και τα χαρακτηριστικά τους, την κόμμωση και την κόσμηση και η ομάδα Β’ συγκρίνει την ανδρική με τη γυναικεία ενδυμασία περιγράφει την υπόδηση των αρχαίων Ελλήνων.
ü Οι ομάδες ανακοινώνουν τα μέχρι αυτήν τη στιγμή αποτελέσματά τους. Η καθηγήτρια σημειώνει στον πίνακα τα νέα αποτελέσματα και διορθώνει τα αρχικά εσφαλμένα στοιχεία.
ü Οι δύο ομάδες ερευνώντας πάλι το λογισμικό αναζητούν τις διαφοροποιήσεις στην ενδυμασία (η ομάδα Α’ των γυναικών και η Β’ των ανδρών), τις αιτίες τους και το αν και πως εμφανίζεται παρόμοια διαφοροποίηση και στις μέρες μας.
ü Η ομάδα Α’ περιηγούμενη το λογισμικό αναζητά και σημειώνει τις ενδυματολογικές διαφορές των Ελλήνων από τους άλλους λαούς και ερευνά αν οι διαφορές αυτές αντανακλώνται και στον πολιτισμό των λαών αυτών. Η ομάδα Β’ αναζητά τα συμπεράσματα που μπορεί να εξάγει για τον πολιτισμό των αρχαίων Ελλήνων μελετώντας την ενδυμασία του.
ü Οι ομάδες ανακοινώνουν τις απαντήσεις τους και συζητούν
· Συνδυασμός με άλλα μέσα διδασκαλίας: Βιβλίο, πίνακας
Φύλλο εργασίας
1. Σημειώστε στοιχεία που γνωρίζετε για την ενδυμασία και γενικότερα για τον καλλωπισμό των αρχαίων Ελλήνων.
2. Μπορείτε να συμπληρώσετε τις γνώσεις σας αναζητώντας στοιχεία στην έκθεση για την ελληνική φορεσιά του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού. Πληκτρολογήστε τη διεύθυνση http://www.fhw.gr/exhibitions/hellenic_costume/index.html#. Αφού περιηγηθείτε τις ενότητες Αρχαϊκοί χρόνοι και Κλασικοί χρόνοι απαντήστε στις εξής ερωτήσεις:
a. Από ποιες πηγές μπορούμε να αντλήσουμε πληροφορίες για την αρχαία ελληνική ενδυμασία;……………………………………………
b. Από την αρχαϊκή περίοδο ως τα ρωμαϊκά χρόνια παρατηρούνται αλλαγές στην ενδυμασία των Ελλήνων; Αν ναι σημειώστε κάποια παραδείγματα τέτοιων αλλαγών………………………………………...
3. Μελετήστε το 1ο κείμενο (Ηρώνδας, μίμοι) της σχετικής ενότητας του βιβλίου σας και μετά περιηγηθείτε την ενότητα «Τύποι ενδυμασίας» και συγκεκριμένα τους τομείς γυναικείαανδρική ενδυμασία του λογισμικού «Ο ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ελλήνων». Στη συνέχεια απαντήστε στα εξής:
Ποια είναι τα βασικά μέρη της αρχαίας ελληνικής ενδυμασίας των ανδρών και γυναικών; Να σημειώσετε τα βασικά τους χαρακτηριστικά
Μελετήστε το κείμενο στη σελ. 132 του βιβλίου σας (Ευριπίδη, Μήδεια), περιηγηθείτε τις αντίστοιχες ενότητες του λογισμικού και περιγράψτε την κόσμηση και την κόμμωση των αρχαίων Ελλήνων και Ελληνίδων. Πώς εκφραζόταν η γυναικεία φιλαρέσκεια; Βρίσκετε αναλογίες με τη σημερινή εποχή
4. Περιηγηθείτε την ενότητα του λογισμικού «Γυναικεία ένδυση» και απαντήστε στα εξής:
a. Υπήρχαν διαφοροποιήσεις στην ενδυμασία των γυναικών; Αν ναι σημειώστε τις………….……………………………………………….
b. Πού οφείλονται;………………………………………………………...
c. Συμβαίνει κάτι ανάλογο στις μέρες μας;……………………………..
5. Περιηγηθείτε την ενότητα του λογισμικού «Διάφοροι λαοί» και συγκεκριμένα τον τομέα «Ενδυματολογικοί τύποι» και να απαντήσετε στα εξής:
a. Ποιες οι διαφορές της ενδυμασίας των Ελλήνων με την ενδυμασία άλλων λαών;…………………………………………………………….
b. Πιστεύετε πως οι διαφορές αυτές αντανακλώνται και στον πολιτισμό; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας………………………………….
Ομάδα Β
1. Σημειώστε στοιχεία που γνωρίζετε για την ενδυμασία και γενικότερα για τον καλλωπισμό των αρχαίων Ελλήνων.
2. Μπορείτε να συμπληρώσετε τις γνώσεις σας αναζητώντας στοιχεία στην έκθεση για την ελληνική φορεσιά του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού. Πληκτρολογήστε τη διεύθυνση http://www.fhw.gr/exhibitions/hellenic_costume/index.html#. Αφού περιηγηθείτε τις ενότητες Αρχαϊκοί χρόνοι, Κλασικοί χρόνοι, 4ος αιώνας, Ελληνιστικοί χρόνοι και Ρωμαϊκή εποχή απαντήστε στις εξής ερωτήσεις:
a. Ποια η ενδυματολογική ορολογία της εποχής;…………………………
b. Υπάρχει διαφοροποίηση στην ενδυμασία των Ελλήνων από την αρχαϊκή περίοδο ως τα ρωμαϊκά χρόνια; Αν ναι ποιες είναι οι αιτίες αυτών των αλλαγών; Μπορείτε να λάβετε υπ’ όψιν σας και το ποίημα του Κ.Π.Καβάφη, Στα 200 π.Χ. το οποίο μπορείτε να βρείτε στη σελίδα με τα αναγνωρισμένα ποιήματα του Καβάφη http://www.kavafis.gr/poems/list.asp?cat=1 του Σπουδαστηρίου Μείζονος Ελληνισμού……... ……………………………………………………
3. Μελετήστε το 1ο κείμενο (Ηρώνδας, μίμοι) της σχετικής ενότητας του βιβλίου σας και περιηγηθείτε την ενότητα «Τύποι ενδυμασίας» του λογισμικού «Ο ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ελλήνων». Στη συνέχεια απαντήστε στα εξής:
a. Ποιες ομοιότητες και ποιες διαφορές βρίσκετε ανάμεσα στην ανδρική και γυναικεία ενδυμασία;……………………………………………….
b. Να περιγράψετε την υπόδηση των αρχαίων Ελλήνων. Να λάβετε υπ’ όψιν σας και το σχετικό κείμενο της σελ. 124 του βιβλίου σας (Ηρώνδας, Μίμοι)………………………………………………………
c. Σας προκαλεί κάτι εντύπωση; ………………………………………….
4. Αφού μελετήσετε το 1ο κείμενο της αντίστοιχης ενότητας του βιβλίου σας (Το όνειρο – Ηρώνδας, Μίμοι, Ενύπνιον) και περιηγηθείτε την ενότητα του λογισμικού «Ανδρική ένδυση» σημειώστε:
a. Υπήρχαν διαφοροποιήσεις στην ενδυμασία των ανδρών; Αν ναι σημειώστε τις…………………………………………………………...
b. Που οφείλονται αυτές;…………………………………………………. Συμβαίνει κάτι ανάλογο στις μέρες μας;………………………………..
5. Πιστεύετε ότι από τη μελέτη της ενδυμασίας ενός λαού μπορούμε να βγάλουμε συμπεράσματα για τον πολιτισμό του; Αν ναι ποια συμπεράσματα μπορούμε να βγάλουμε για τον πολιτισμό των αρχαίων Ελλήνων;……………………………..