Διδακτικές προτάσεις στο διαδίκτυο
Κέντρο εξ αποστάσεως επιμόρφωση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

ict scenarios

Δικτυακή Πύλη Εκπαιδευτικού Υλικού :E-Paideia.net



ΔΟΜΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ

Ταυτότητα
Η ενότητα αυτή και η επόμενη αποβλέπει στο να διευκολύνει τον αναγνώστη να
αντιληφθεί πολύ σύντομα αν η συγκεκριμένη πρόταση τον ενδιαφέρει ή όχι, γι' αυτόν
τον λόγο η περιγραφή εδώ είναι εξαιρετικά συνοπτική έως επιγραμματική.
Καλό είναι να αποτυπώνονται εδώ τα κάτωθι:
-Κάποιος τίτλος.
-Δημιουργός-δημιουργοί.
-Αν το σενάριο δοκιμάστηκε στην τάξη ή αποτελεί πρόταση για διδασκαλία.
-Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα (αν πρόκειται για διαθεματική
προσέγγιση ή για τη διδασκαλία μιας επιμέρους ενότητας).
-Τάξη ή ηλικίες στις οποίες θα μπορούσε να αξιοποιηθεί.
-Χρονική διάρκεια που απαιτείται.
-Προϋποθέσεις υλοποίησης για δάσκαλο και μαθητή (π.χ. βαθμός εξοικείωσης με κάποιο λογισμικό, βαθμός εξοικείωσης με τρόπους εργασίας -π.χ. ομαδοσυνεργατική).


2. Σύντομη περιγραφή ( Περίληψη)
Εδώ αποτυπώνονται πολύ επιγραμματικά (όχι περισσότερο από 4-5 σειρές) το περιεχόμενο και οι στόχοι της πρότασης
3. Στόχοι, Σκεπτικό
- Τι επιδιώκεται να καλύψει η προταση και γιατί προτείνεται
-Ποιες δεξιότητες επιδιώκεται να καλλιεργηθούν στα παιδιά;
- Ειδικότερα οι στόχοι σε σχέση με τις ΤΠΕ και το νέο γραμματισμό
4. Λεπτομερής παρουσίαση της πρότασης
Η ενότητα αυτή θα διαβαστεί από όσους διαπίστωσαν ότι η πρόταση τους ενδιαφέρει. Είναι, επομένως, το εκτενέστερο μέρος του σεναρίου και εμπεριέχει πολλά από τα στοιχεία που προαναφέρθηκαν. Ενσωματώνονται οπωσδήποτε στην περιγραφή της ροής της διδασκαλίας:
-Αφετηρία, το πρόβλημα-θέμα που θα διερευνηθεί.
-Το θεωρητικό πλαίσιο στο οποίο στηρίζεται η πρόταση.
-Σύνδεση με τα ισχύοντα στο σχολείο.
-Οι τεχνολογίες που θα χρησιμοποιηθούν.
-Η μεθοδολογία της διδασκαλίας (πώς).
-Ενδεικτική κατανομή του χρόνου και πώς γίνεται αυτό κατά την εξέλιξη της διδασκαλίας.
-Ο ρόλος των διδασκόντων.
-Ο ρόλος των μαθητών: έκταση πρωτοβουλιών, περιγραφή σε περίπτωση συνεργασίας.
-Οι τυχόν προαπαιτούμενες γνώσεις.
-Εργαλεία-πηγές που θα χρησιμοποιηθούν.
-Τα αναμενόμενα κείμενα που θα παραχθούν, οι δραστηριότητες που θα αναπτύξουν οι μαθητές.
5. Φύλλο εργασίας
Είναι το μόνο το οποίο απευθύνεται στους μαθητές. Εμπεριέχει, επομένως, τα απαραίτητα στοιχεία, προκειμένου να ολοκληρωθεί το σενάριο:
- Αποτελεί οδηγό για την πορεία υλοποίησης του σεναρίου. Εδώ χρειάζεται προσοχή, ώστε να δίνεται αφενός σημαντική πρωτοβουλία και ευχέρεια κινήσεων στους μαθητές και να μην οδηγούνται μηχανιστικά στην κάθε τους ενέργεια. Μας ενδιαφέρει η ενεργοποίηση της πρωτοβουλίας, της αναζήτησης που θα μπορεί να υλοποιηθεί με βάση τις γνώσεις, τα βοηθήματα που θα έχουν στη διάθεσή τους, αλλά και την υποστήριξη των εκπαιδευτικών.
- Καλό είναι να δίνεται έτσι το πρόβλημα, ώστε οι πορείες υλοποίησης να μπορεί να είναι διαφορετικές και η βοήθεια που θα δίνεται (στο πλαίσιο του φύλλου εργασίας αλλά και από τους διδάσκοντες) να ευνοεί αυτή την προοπτική.
- Δίνονται τυχόν απαραίτητες πληροφορίες (ή τεχνολογικές γνώσεις-περιγραφές), για να ολοκληρωθεί το σενάριο.
- Περιγράφονται με λεπτομέρεια (με όρους κειμενικού είδους) τα προϊόντα που αναμένουμε να προκύψουν από την εμπλοκή αυτή. Για παράδειγμα: παρουσίαση στην τάξη μιας προφορικής ανακοίνωσης με τη χρήση του προγράμματος παρουσίασης,
-
6. Άλλες εκδοχές
Δίνονται πιθανές άλλες εκδοχές του σεναρίου και τονίζονται οι διαφορές από την προηγούμενη εκδοχή.
7. Κριτική
Αν πρόκειται για πρόταση διδασκαλίας, δίνονται πολύ σύντομα οι περιορισμοί: τι είναι δύσκολο να γίνει, ποια μέρη μπορεί να δυσκολέψουν, συσχέτιση με το ισχύον πρόγραμμα στο σχολείο κτλ.
Αν πρόκειται για σενάριο που έχει υλοποιηθεί, καταγράφεται η εμπειρία, τυχόν δυσκολίες και ιδιαιτερότητες, τεκμήρια από την εφαρμογή (π.χ. κείμενα παιδιών) κτλ.
8.Βιβλιογραφία
Καταγράφονται οι βιβλιογραφικές πηγές που αξιοποιήθηκε



ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΚΑΛΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ


Η εκπόνηση, ενός διδακτικού σεναρίου πρέπει να προκύπτει από έναν ευρύτερο προβληματισμό γύρω από την αξιοποίηση των ΤΠΕ στη σχολική πραγματικότητα. Τα σενάρια που εκπονούνται από τους εκπαιδευτικούς θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, όπως:
1. Έμφαση στην αξιοποίηση ανοιχτών περιβαλλόντων (π.χ. ηλεκτρονικών λεξικών, Σωμάτων Κειμένων, διαδικτύου για το μάθημα της γλώσσας).
2. Έμφαση στη νέα κειμενικότητα (δημιουργία κειμένων που σχετίζονται μετο διαδίκτυο και με τον υπολογιστή ως μέσο επικοινωνίας (Computer Mediated Communication).
3. Έμφαση στην καλλιέργεια της αξιοποίησης των ΤΠΕ ως περιβαλλόντων πρακτικής γραμματισμού (αξιοποίηση των Επεξεργαστών Κειμένου, των προγραμμάτων παρουσιάσεων – Power Point κλπ.).
4. Έμφαση στην καλλιέργεια της δεξιότητας για κριτική ανάγνωση- αξιολόγηση της διαδικτυακής πληροφορίας.
5. Παράλληλη καλλιέργεια του γραμματισμού με το νέο γραμματισμό.
Πιο αναλυτικά, ειδικά για τα φιλολογικά μαθήματα,, ένα καλό σεναριο διακρίνεται από τα εξής χαρακτηριστικά
Θέσπιση ενός σαφούς πλαισίου το οποίο θα εξασφαλίζει ενδιαφέρον και νόημα για τους μαθητές, προκειμένου να υλοποιήσουν την εργασία που τους ανατίθεται. Τέτοιου είδους πλαίσιο εξασφαλίζεται συνήθωςμε τη δημιουργία σεναρίων που έχουν τα χαρακτηριστικά του Project.
Το πλαίσιο αυτό να εξασφαλίζει και την κατά λειτουργικό ή κριτικότρόπο αξιοποίηση των ΤΠΕ. Για παράδειγμα, αξιοποίηση των Σωμά-των Κειμένων στη διδασκαλία της λογοτεχνίας, προκειμένου να καταλήξουν τα παιδιά σε διαπιστώσεις για τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Σεφέρη, ή στη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, προκειμένου να οδηγηθούν επαγωγικά στη διαπίστωση συντακτικών ή γραμματικών κανόνων, και τέλος, στη διδασκαλία της ν.ε. γλώσσας, προκειμένου να οδηγηθούν στην κατανόηση δομών ή λεξιλογίου της νέας ελληνικής. Αυτή θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η παιδαγωγική διάσταση της αξιοποίησης των ΤΠΕ.
Δόμηση του σεναρίου ώστε να αξιοποιούνται ψηφιακά περιβάλλοντα που καλλιεργούν τον νέο γραμματισμό στα παιδιά. Μέσα από τις δραστηριότητες, για παράδειγμα, που έχουν να ολοκληρώσουν οι μαθητές εκπαιδεύονται παράλληλα στις ιδιαιτερότητες των προγραμμάτων επεξεργασίας κειμένου ή των προγραμμάτων παρουσίασης (Power Point) ως μέσων παραγωγής γραπτού λόγου. στις ιδιαιτερότητες που έχει το διαδίκτυο και οι βάσεις δεδομένων στην αναζήτηση γλωσσικού υλικού κλπ.
Καλλιέργεια της πρωτοβουλίας και αυτενέργειας των μαθητών. Ένα καλό σενάριο θέτει προβλήματα και δεν καθοδηγεί στενά, σχεδόν μηχανιστικά, τις κινήσεις των παιδιών. Στο πλαίσιο αυτό αφήνουμε χώρο για αναζήτηση, προβληματισμό, χρήση άλλων μέσων (ψηφιακών ή μη), για συνεργασία με δάσκαλο και συμμαθητές, για εναλλακτικούςδρόμους υλοποίησης.
Παροχή πολλών ευκαιριών για πρόσληψη και παραγωγή ποικίλων κειμένων: προφορικών, γραπτών και πολυτροπικών.
Αποφυγή της παγίδας ‘το άρμα σέρνει το άλογο’. Σε κάποιες περιπτώσεις στα σενάρια εκβιάζονται λύσεις, προκειμένου να αξιοποιηθούν οπωσδήποτε και αποκλειστικά οι ΤΠΕ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι σε κάθε σενάριο μπορεί να αξιοποιούνται όλες οι τεχνολογίες πρακτικής γραμματισμού, ανάλογα με την πρακτική που διεκπεραιώνεται.
Παροχή δυνατοτήτων για συνεργασία μεταξύ των μαθητών και συνεργατική αναζήτηση της γνώσης.
Ενίσχυση της λογικής του σχεδιασμού (design), που σημαίνει ότι αξιοποιούνται ποικίλα περιβάλλοντα πρακτικής γραμματισμού και σημειωτικά συστήματα για την συγγραφή των κειμένων τους.
Εξασφάλιση δημιουργικού ρόλου, επίσης, στον εκπαιδευτικό. Που σημαίνει ότι ο εκπαιδευτικός έχει σημαντικό μερίδιο στην υποστήριξη της μάθησης –και όχι στην παροχή έτοιμης γνώσης-, στη δημιουργία δηλαδή της σκαλωσιάς για την επικείμενη εξέλιξη (Vygotsky, 1978)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ
ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑ
1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Τίτλος διδακτικού σεναρίου

Δημιουργός

Τάξεις στις οποίες μπορεί να απευθύνεται

Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές
Το γνωστικό αντικείμενο σεναρίου (π.χ Ιστορία)
Η ιδιαίτερη περιοχή του γνωστικού αντικειμένου (π.χ. διδακτική ενότητα «Η Μικρασιατική εκστρατεία)
Με ποια μαθήματα συνδέεται
Εκτιμώμενη διάρκεια
Προσδιορισμός της διάρκειας υλοποίησης του σεναρίου σε διδακτικές ώρες
Οργάνωση της διδασκαλίας και απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή
Προϋποθέσεις υλοποίησης
Η οργάνωση της τάξης μπορεί να πάρει μορφή :
  • Εργασία σε ομάδες
  • Εργασία με το σύνολο της τάξης
  • Εργασία ατομική
Μπορεί σε όλες τις ομάδες να ανατεθεί η ίδια εργασία η να γίνει καταμερισμός σε διαφορετικέ ομάδες
Γνωστικά προαπαιτούμενα
Γνώσεις των μαθητών ως προς το γνωστικό αντικείμενο, ως προς τη χρήση λογισμικών ή εφαρμογών
Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή
Λογισμικό
Διευθύνσεις στο διαδίκτυο
Έντυπες πηγές
Αλλα εργαλεία, εποπτικό υλικό (π.χ χάρτες, συσκευές, προτζέκτορα κλπ)
2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ
Σύντομη παρουσίαση της γενικής ιδέας και αναφορά των πλεονεκτημάτων της συγκεκριμένης προσέγγισης


Σχέση με το Α.Π.Σ
Η σύνδεση με το Αναλυτικό Πρόγραμμα και μάλιστα οι τροποποιήσεις που έγιναν σ’ αυτό και πως μετασχηματίστηκε στη συνέχεια για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες της εκπαιδευτικής διαδικασίας


Διδακτικοί Στόχοι
Παιδαγωγικοί Στόχοι
Τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα (γνώσεις, δεξιότητες) ανάλογα με το θεωρητικό πλαίσιο, το ΑΠΣ και την αξιοποίηση των ΤΠΕ:
  • Ως προς το γνωστικό αντικείμενο
  • Ως προς τη χρήση των νέων τεχνολογιών
  • Ως προς τη μαθησιακή διαδικασία
3. ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Λεπτομερής περιγραφή της διδακτικής διαδικασίας με άξονα τη χρονική διαδοχή των ενεργειών
Αφόρμηση -Αφετηρία
Αναφορά στο συγκεκριμένο κεφάλαιο ή ενότητα του σχολικού εγχειριδίου που βασίζεται το σενάριο και τον προβληματισμό του που γεννάται
Διδακτική διαδικασία
Αναφορά στο θέμα που θα διερευνηθεί
Αναλυτική περιγραφή των ενεργειών των μαθητών και του καθηγητή κατά την υλοποίηση του σεναρίου
Περιγράφουμε τι θα γίνει στην τάξη, στο εργαστήριο κλπ. με όρους δραστηριότητας των μαθητών.
Καθορίζουμε ποιες πληροφορίες θα δώσουμε στους μαθητές, ώστε να μπορούν να κατανοήσουν τι ζητά το σενάριο και να τις χρησιμοποιήσουν ως αφετηρία για την εργασία τους
Αναφορά στο εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν, σε τυχόν προαπαιτούμενες γνώσεις και υλικοτεχνικη υποδομή
Γίνεται αναφορά στις δραστηριότητες των μαθητών με φύλλα εργασίας και στο υλικό που πρέπει να παραχθεί
Διδακτική
Προσέγγιση
Θεωρητική προσέγγιση
Αναφορά στις θεωρίες στις οποίες στηρίζεται το σενάριο μάθησης (π.χ. ανακαλυπτική μάθηση, εποικοδομισμός κλπ.)
Μεθοδολογική προσέγγιση
Στρατηγικές διδασκαλίας και μάθησης (π.χ. μέθοδος πρότζεκτ, ομαδοσυνεργατική μάθηση κλπ. ). Αναφορά στις μεθόδους που ακολουθούνται και αιτιολόγηση των επιλογών μας (ατομική ή ομαδική εργασία, κριτήρια χωρισμού των ομάδων, πορεία εξέλιξης των δραστηριοτήτων στην τάξη)
Ρόλος του δασκάλου, ρόλος του μαθητή
Διδακτική προσέγγιση με ΤΠΕ
Η «προστιθέμενη αξία» του σεναρίου με τη χρήση ΤΠΕ
  • Πως το σενάριο δίνει λύσεις
  • Που χρησιμοποιούνται οι ΤΠΕ και γιατί
  • Ποια είναι τα οφέλη από τη χρήση των
  • ΤΠΕ και ποια τα ενδεχόμενα προβλήματα
4. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Αξιολόγηση των μαθητών και του έργου τους
  • Αναλυτική αναφορά στο είδος αξιολόγησης των μαθητών
  • Κριτήρια αξιολόγησης των προϊόντων (γραπτά κείμενα, παρουσιάσεις, κλπ.)

Αξιολόγηση και κριτική αποτίμηση της διαδικασίας και της διδακτικής προσέγγισης
  • Τι είναι δύσκολο να γίνει
  • Προβληματισμοί σε σχέση με το ισχύον αναλυτικό πρόγραμμα
  • Δυνατότητες τροποποίησης ή επέκτασης
Αν το σενάριο έχει υλοποιηθεί, καταγράφονται
  • Η εμπειρία
  • Τυχόν δυσκολίες και ιδιαιτερότητες
  • Τεκμήρια από την εφαρμογή
  • Στοιχεία ανατροφοδότησης
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Παράθεση βιβλιογραφίας που υποστηρίζει
  • Τις θεωρητικές αναφορές στις παιδαγωγικές θεωρίες
  • Τη χρήση των ΤΠΕ στη διδακτική πράξη
  • Το περιεχόμενο της θεματικής ενότητας που διδάχτηκε
Παράθεση των λογισμικών και ιστότοπων που χρησιμοποιήθηκαν
ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΘΗΤΗ
ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Καθοδηγούν τους μαθητές για την πορεία υλοποίησης του σεναρίου, είνα ένττυπα ή ηλεκτρονικά Περιλαμβάνουν
  • Λεπτομερή περιγραφή προς τον μαθητή των βημάτων που θα ακολουθήσει και του χρόνου που έχει
  • Ερωτήματα με βάση τα οποία θα προσεγγίσει το λογισμικό ή ιστότοπους που θα πλοηγηθεί
  • Πληροφορίες για το τελικό προϊόν της εργασίας του μαθητή η της ομάδας
  • Πληροφορίες για το χρόνο και τον τρόπο παρουσίασης της εργασίας στην τάξη ή αλλού
  • Πληροφορίες για την αξιολόγηση της εργασίας
ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΟΥΜΕ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ
1 Επιλέγουμε το κεφάλαιο που θα διδάξουμε
2.Προσδιορίζουμε τι ακριβώς θέλουμε να διδάξουμε, αν θα είναι επανάληψη ή συσχετισμός διδαγμένης ύλης ή νέο διδακτικό αντικείμενο
3. Προσδιορίζουμε τους διδακτικούς στόχους (μαθησιακούς –παιδαγωγικούς) Για τη διατύπωσή τους χρησιμοποιούμε τα αναλυτικά προγράμματα σπουδών, τις οδηγίες για τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων . Συμπληρώνουμε τους στόχους που θεωρούμε σημαντικούς για το συγκεκριμένο τμήμα της διδακτικής ύλης, τις τεχνολογικές δεξιότητες που πρέπει να αποκτηθούν με τη χρήση των ΤΠΕ, τις παιδαγωγικές αρχές)
4. Αναζητούμε το λογισμικό ή τους ιστοτόπους που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε ακόμα πιθανά παραδείγματα ή ολοκληρωμένα σενάρια στο υλικό που συνοδεύει το λογισμικό μας ή σε εκπαιδευτικές πύλες και άλλους συναφείς ιστοτόπους
5. Εντοπίζουμε τα σημεία της ύλης για τα οποία οι μαθητές σας θα μπορούσαν να αντλήσουν πληροφορίες από το διαδίκτυο και το λογισμικό. Μην ξεχνάμε ότι βασικός στόχος είναι, η ενεργητική πορεία προς τη μάθηση. (Διερευνητικό – ανακαλυπτικό μοντέλο.
6. Ελέγχουμε το ψηφιακό υλικό και βεβαιωνόμαστε ότι μπορεί να δώσει απαντήσεις στα ζητούμενα, σημειώνουμε την πορεία που πρέπει κάθε φορά να ακολουθηθεί , προσαρμόζουμε τις ερωτήσεις μας και διατυπώνουμε με σαφήνεια τι ζητάμε από τους μαθητές να κάνουν
7. Σκεφτόμαστε το χωρισμό της τάξης σε ομάδες, διευκρινίζουμε με ποιο κριτήριο θα γίνει ο χωρισμός αυτός καθώς και πιθανούς ρόλους που θα αναλάβει το κάθε μέλος της ομάδας, Αντιστοιχίζουμε τις ομάδες με τα τμήματα της ύλης που πρέπει να επεξεργαστούν και τις πηγές στις οποίες θα ανατρέξουν. Υλοποιείται το μοντέλο της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας σε ομάδες των 3 ή 4 μαθητών.
8. Συντάσσουμε τα φύλλα εργασίας για τους μαθητές, διατυπώνουμε τις ερωτήσεις και δίνουμε ακριβείς οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές θα αναζητήσουν τις πληροφορίες Αν το φύλλο εργασίας είναι5και σε ηλεκτρονική μορφή τότε καλό είναι να έχουμε δώσει τις διαδικτυακές διευθύνσεις σε μορφή υπερσυνδέσμων
9. Καλό είναι οι δραστηριότητες των μαθητών να καταλήξουν στην παραγωγή λόγου με βάση τα στοιχεία που έχουν συλλέξει δίνοντάς του το περιθώριο να φτάσουν στη διατύπωση δικών τους συμπερασμάτων
10. Η τελική σύνθεση των εργασιών που έχουν ανατεθεί τμηματικά σε ομάδες (με εκμετάλλευση των ποικίλων αναπαραστατικών μορφών που προσφέρουν οι Νέες Τεχνολογίες) βοηθά στην ολοκλήρωση της διδακτικής διαδικασίας





ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ
ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Στη σύγχρονη Διδακτική οι δυο όροι τείνουν να ταυτιστούν.
Ως διδακτικό σενάριο (ενίοτε στη Διδακτική ένα διδακτικό σενάριο περιγράφει μια διδακτική κατάσταση) θεωρούμε την περιγραφή μιας διδασκαλίας με εστιασμένο γνωστικό(ά) αντικείμενο(α), συγκεκριμένους εκπαιδευτικούς στόχους, διδακτικές αρχές και πρακτικές. Ένα διδακτικό σενάριο μπορεί να έχει διάρκεια περισσότερων από μία διδακτικών ωρών
Στα διδακτικά σενάρια περιλαμβάνονται και στοιχεία όπως η αλληλεπίδραση και οι ρόλοι των συμμετεχόντων, οι αντιλήψεις των μαθητών και τα ενδεχόμενα διδακτικά εμπόδια και γενικότερα όλα εκείνα τα στοιχεία που θεωρούνται σημαντικά στη σύγχρονη θεωρία.
Ένα διδακτικό σενάριο υλοποιείται, κατά κανόνα, μέσα από μια σειρά εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Η δομή και ροή κάθε δραστηριότητας καθώς και οι ρόλοι του διδάσκοντα και των διδασκομένων και η αλληλεπίδρασή τους με τα όποια χρησιμοποιούμενα μέσα και υλικό, περιγράφονται στο πλαίσιο του διδακτικού σεναρίου.
Οι δραστηριότητες είναι τμήματα του σεναρίου, εντάσσονται μέσα σε αυτό και μπορούν να είναι από απλές έως πιο προηγμένες, σύνθετες, κλπ.
Το σχέδιο μαθήματος είναι συγγενική έννοια: αντιστοιχεί σε μια λεπτομερή περιγραφή μιας διδασκαλίας – από την οποία ωστόσο ενίοτε μπορεί να απουσιάζει η περιγραφή της κοινωνικής αλληλεπίδρασης μεταξύ μαθητών‐ εκπαιδευτικού (ή εκπαιδευτικών, αν είναι περισσότεροι). Ιστορικά ο όρος σχέδιο μαθήματος είναι παλαιότερος και έχει συνδεθεί με την μηχανιστική περιγραφή μιας διδασκαλίας (περιγραφή των φάσεων ή σταδίων μιας διδασκαλίας, όπως αφόρμηση, ανάπτυξη, ανακεφαλαίωση κλπ).
Το σχέδιο μαθήματος είναι πιο περιορισμένο. Περιγράφει ένα σύντομο σε διάρκεια μάθημα, σε στενή σύνδεση με τη σχολική ύλη και την ισχύσουσα σχολική πρακτική
Ο σχεδιασµός µιας διαθεµατικής δραστηριότητας γίνεται ανάλογα µε την εκπαιδευτική βαθµίδα των µαθητών, τα µέσα που µπορεί να έχει στη διάθεσή του ο διδάσκων ή/και οι µαθητές, τις εµπειρίες των µαθητών, κλπ.



Διαφορά διδακτικού σεναρίου και σχεδίου μαθήματος

Διδακτικό σενάριο: Περιγραφή μιας διδασκαλίας με εστιασμένο γνωστικό ανατικείμενο, συγκεκριμένους εκπαιδευτικούς στόχους, διδακτικές αρχές και πρακτικές. Περιλαμβάνει:αλληλεπίδραση, ρόλους των συμμετεχόντων, ενδεχόμενα διδακτικά εμπόδια
Σχέδιο μαθήματος: Λεπτομερής περιγραφή μιας διδασκαλίας- από την οποία μπορεί και να απουσιάζει η περιγραφή της κοινωνικής αλληλεπίδρασης μεταξύ μαθητών -εκπαιδευτικού


ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Ονοματεπώνυμο: του διδάσκοντα………
Μάθημα: αναγράφεται ο τίτλος του μαθήματος
Τίτλος ενότητας: αναγράφεται ο τίτλος της ενότητας
Τάξη:
Διάρκεια: αναγράφεται η διάρκεια της διδασκαλίας
Στο σχέδιο μαθήματος υπογραμμίζονται κυρίως τα μέρη: διδακτικοί στόχοι, η στρατηγική - μεθοδολογικές επιλογές με τις οποίες θα επιδιωχθεί η επίτευξή τους και η αξιολόγηση με την οποία θα ελεγχθεί η επίτευξη των διδακτικών στόχων.
Διδακτικοί στόχοι
· Προέρχονται κυρίως από τους σκοπούς του Αναλυτικού Προγράμματος για τη συγκεκριμένη ενότητα.
· Διατυπώνουμε, κατά τρόπο σαφή και συγκεκριμένο, τι περιμένουμε να είναι σε θέση να κάνουν οι μαθητές μετά το τέλος της διδασκαλίας
· Οι στόχοι συσχετίζονται πάντα με το περιεχόμενο, τα μέσα , τη μέθοδο και τον τρόπο αξιολόγησης. Καλό θα είναι να καλύπτονται χρονικά από την ύλη της συγκεκριμένης διδακτικής ενότητας και να αξιολογούνται με κατάλληλα κριτήρια αξιολόγησης (παραγωγή λόγου, εργασίες, ασκήσεις κλπ)
Διδακτική στρατηγική – Μεθοδολογικές επιλογές – Μέσα διδασκαλίας
  • Γενικά είναι οι μέθοδοι διδασκαλίας που θα χρησιμοποιηθούν (π.χ. διαλογική διδασκαλία, ατομική εργασία με παρακολούθηση από τον εκπαιδευτικό, διάλεξη με χρήση διαφανειών, εργασία καθ’ ομάδες – ομαδοσυνεργατική ) καθώς και οι κάθε είδους διδακτικές τεχνικές και μέσα που θα αξιοποιηθούν στη διδασκαλία.
Σύντομη περιγραφή – Δομή μαθήματος - Δραστηριότητες μαθητών
  • Περιγραφή των επιμέρους βημάτων διδασκαλίας και των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνουν οι μαθητές (φύλλα εργασίας)

Αξιολόγηση μαθητών
· Εχει ως αφετηρία τους διδακτικούς στόχους και ελέγχει το πόσο αυτοί επιτεύχθηκαν.


ΙΔΕΟΘΥΕΛΛΑ (!) ... για Στόχους
Στόχοι: Περιλαμβάνονται τόσο οι στόχοι όπως διατυπώνονται στο αναλυτικό πρόγραμμα, όσο και εκείνοι που προκύπτουν από το συγκεκριμένο σενάριο και σχετίζονται με τη χρήση των ΤΠΕ
Γενικότερα μπορεί να είναι: η ανάπτυξη της ερευνητικής διάθεσης, της κριτικής και δημιουργικής σκέψης, της εξοικείωσης με νέους τρόπους οργάνωσης και παρουσίασης της γνώσης, η διεύρυνση των γνώσεων, η ενεργοποίηση του μαθητή, η ενίσχυση της δυναμικής διαδικασίας για την οικοδόμηση της γνώσης , η δημιουργία πραγματικών καταστάσεων επικοινωνίας ευνοϊκών για τη μάθηση, η έρευνα, επεξεργασία αξιολόγηση και κριτική των πηγών του διαδικτύου, η άσκηση στην επιλογή πληροφοριών από το διαδικτύο, η ανάπτυξη πρωτοβουλίας και αυτενέργειας του μαθητή, ανάπτυξη της διερευνητικής μάθησης, η προσέλκυση του ενδιαφέροντος των μαθητών με τη δημιουργία ενός πιο ελκυστικού μαθησιακού περιβάλλοντος, η αξιοποίηση κλπ.

Στόχοι …σκόρπιοι ως προς τη χρήση Νέων Τεχνολογιών
· Να ασκηθούν στην ενεργητική αναζήτηση, επεξεργασία και αξιοποίηση της πληροφορίας μέσα από το διαδίκτυο
· Να εξοικειωθούν με τη διερεύνηση και επιλογή πληροφοριών μέσα από το πλούσιο υλικό του διαδικτύου
· Να εμπεδώσουν τη διδακτέα ύλη με πιο ελκυστικό τρόπο ώστε να ενισχυθεί η κατανόηση και αφομοίωση της.
· Να αναπτύξουν δεξιότητες αναζήτησης, συλλογής, επιλογής επεξεργασίας και αξιοποίησης πληροφοριών στο διαδίκτυο, καθώς επίσης και παρουσίασης των δεομένων τους
· .Να εξοικειωθούν με τα χαρακτηριστικά του ψηφιακού κειμένου (υπερκείμενο, πολυτροπικότητα)
· Να εξοικειωθούν με ανοικτά περιβάλλοντα μάθησης
· Να ασκηθούν στη συνεργατική παραγωγή λόγου με την αξιοποίηση του επεξεργαστή κειμένου.
· Να εξοικειωθούν με την αξιοποίηση των πολυμέσων στην ερμηνευτική προσέγγιση της γνώσης.
· Να αποκτήσουν ικανότητες ως προς την επιλογή, χρήση και αξιολόγηση των πληροφοριών στο διαδίκτυο.
· Να ασκηθούν στη χρήση του επεξεργαστή κειμένου στην παραγωγή γραπτού λόγου, μέσα από την εργασία σε ομάδες.





Αξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕΟ2