Παρουσίαση και αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Λογισμικού
"Το 21 εν πλω"
Φορείς :
Funatec multimedia,
Συνεργαζόμενοι φορείς: Πανεπιστήμιο Αθηνών με το Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και το Ναυτικό μουσείο Αθηνών.
Ειδικοί σύμβουλοι: Σε θέματα Ιστορίας ο Β. Σφυρόερας
Σε θέματα Παιδαγωγικής ο Σ. Μακραντώνης
Τάξεις
Ιστορία Γ΄ Γυμνασίου
Θέμα
Επικεντρώνεται στο ελληνικό ναυτικό στα χρόνια της επανάστασης του 21 με πολλές αναφορές στην ελληνική ιστορία από την άλωση της Πόλης μέχρι και την απελευθέρωση του ελληνικού κράτους, πάντα απο την οπτική γωνία των ναυτικών δραστηριοτήτων των Ελλήνων.
Εγκατάσταση
Το πρόγραμμα δε χρειάζεται εγκατάσταση, τρέχει αμέσως.
Προϋποθέσεις
Στοιχειώδεις γνώσεις λειτουργίας υπολογιστή από μαθητές και διδάσκοντες είναι επαρκείς για χρησιμοποίηση του προγράμματος.
//Σχέση με το Πρόγραμμα Σπουδών//
Λειτουργεί σαν ηλεκτρονικό βιβλίο ή εγκυκλοπαίδεια εμπλουτισμένη με εικόνες και σχήματα. Τμήματα του λογισμικού μπορούν να χρησιμοποιηθούν αυτόνομα, συμπληρωματικά στα αντίστοιχα κεφάλαια του εγχειριδίου.
Π. χ. η υποενότητα «τα πλοία στην ειρήνη, η νησιώτικη οικονομία» μπορεί να συνδυαστεί με την ενότητα του σχολικού εγχειριδίου «η ελληνική κοινωνία στα χρόνια της δουλείας, η οικονομία».
Άλλο παράδειγμα: η υποενότητα η «ναυμαχία του Ναβαρίνου» από την ενότητα τα «πλοία στον πόλεμο, οι μεγάλες ναυμαχίες» θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για άντληση πληροφοριακού υλικού (π.χ. λεπτομέρειες για τον τρόπο διεξαγωγής της ναυμαχίας, για τις συνέπειές της στον αγώνα των Ελλήνων και στη στάση των Μ. Δυνάμεων κλπ.) αξιοποιώντας το οπτικό πληροφοριακό υλικό (εικόνες,σχεδιαγράμματα με την παράταξη των αντιπάλων, χάρτες κλπ) όταν οι μαθητές διδαχτούν την ενότητα του βιβλίου τους «Η Ιουλιανή Σύμβαση και η ναυμαχία του Ναβαρίνου»
Πιθανόν η ύπαρξη φωτογραφιών, σχεδιαγραμμάτων και κυρίως η χρήση του νέου μέσου να κάνει πιο ελκυστικό το μάθημα στην Γ’ Γυμνασίου
Περιεχόμενο λογισμικού
Το περιεχόμενο του λογισμικού «21 εν πλω» παρουσιάζεται κυρίως είτε με τη μορφή παρουσίασης διαφανειών με την ταυτόχρονη εκφώνηση σχολιασμού είτε με την παράθεση κειμένου με υπογραμμισμένους υπερσυνδέσμους που παραπέμπουν σε σχετικά λήμματα. Διαθέτει εργαστήριο σύνθεσης και παρουσίασης εργασιών.
Το λογισμικό ξεκινά με την οθόνη που δείχνει, σε σχέδιο, πυρπόληση πλοίου, και δίνει και το στίγμα της συμβολής του ναυτικού στην επανάσταση
Αμέσως μετά εμφανίζεται η αρχική κάρτα επιλογών με τις θεματικές ενότητες και τον τίτλο τους. Συγχρόνως στην κεντρική οθόνη εμφανίζεται και κάρτα όπου πρέπει να συμπληρωθεί το όνομα χρήστη και ο κωδικός πρόσβασης, απ’ αυτόν που θα χρησιμοποιήσει το Εργαστήριο.
Η διάρθρωση των πληροφοριών σε ενότητες διευκολύνει την πλοήγηση, ενώ και η επιλογή γίνεται εύκολα, επειδή κάθε ενότητα τιτλοφορείται και επιλέγοντας την επιθυμητή επικεφαλίδα ο χρήστης μεταφέρεται στο αντίστοιχο κεφάλαιο. Περνώντας το ποντίκι από τον τίτλο του λογισμικού εμφανίζεται το «Εργαστήριο»
Οι θεματικές ενότητες είναι : Ένα μπρίκι στα σκαριά, Ιστορικός περίπλους, Τα πλοία στην ειρήνη, Τα πλοία στον πόλεμο, Το ευρετήριο και το Εργαστήριο.
Πηγαίνοντας τον κέρσορα στο κάτω μέρος της οθόνης εμφανίζεται μπάρα με πλήκτρα πλοήγησης. Το αρχικό πλήκτρο στα αριστερά οδηγεί στον εποπτικό χάρτη πλοήγησης του CD- rom. Κάνοντας κλικ στο ερωτηματικό σου δίνονται οδηγίες λειτουργίας του CD-rom.
Κάθε μια από τις ενότητες υποδιαιρείται σε διαδοχικές υποενότητες στις οποίες οδηγείσαι με τον κέρσορα. Τα εικονίδια που εμφανίζονται στη μπάρα, στο κάτω μέρος της οθόνης, δίνουν τη δυνατότητα για εμφάνιση του κειμένου ή εκφώνησή του, εκτύπωση, αποθήκευση, επιστροφή στην αρχική οθόνη, επιλογή ενοτήτων για το «εργαστήριο».
Στο «εργαστήριο» έχεις τη δυνατότητα να επιλέξεις τις ενότητες που θα παρουσιάσεις και να χρησιμοποιήσεις σημειώσεις που έχεις δημιουργήσει σε κάθε ενότητα που επέλεξες.
Αξιολόγηση
Επειδή το περιβάλλον του λογισμικού είναι κλειστό και ο σχεδιασμός του γραμμικός, που δεν απέχει από τον σχεδιασμό ενός βιβλίου, πιθανόν τα αποτελέσματα της χρησιμοποίησής του στη διδακτική πράξη να μην είναι θεαματικά.
Η εργασία όμως σε ομάδες και η ελκυστικότητα του νέου μέσου ευελπιστούμε ότι μπορεί να προκαλέσει περισσότερο το ενδιαφέρον των μαθητών για το μάθημα της ιστορίας.
Θεωρώ καλαίσθητο το εικονογραφικό υλικό και ενδιαφέροντα και λειτουργικά τα σχεδιαγράμματα.
Μειονέκτημα του συγκεκριμένου εκπαιδευτικού λογισμικού θεωρώ ότι είναι η έλλειψη αναφοράς της προέλευσης των χαρτών και εικόνων που παρουσιάζονται.
Στα προτερήματά του συγκαταλέγω την ύπαρξη του ευρετηρίου, μ΄αναφορές σε ιστορικές πηγές, που διευκολύνει την αναζήτηση. Ακόμα τη συγκέντρωση υλικού με τις υπερσυνδέσεις που αφορά στη δραστηριότητα του ναυτικού σ’ όλη την επανάσταση και βοηθά να αποκτήσουν οι μαθητές σφαιρική αντίληψη για τη σχέση των ελλήνων με τη θάλασσα τα χρόνια εκείνα.Τα κείμενα πιστεύω ότι ακολουθούν την ιστοριστική άποψη προσέγγισης των γεγονότων χωρίς να προσανατολίζουν τη σκέψη των μαθητών σε σύνθετες κοινωνικές πραγματικόητητες ή να τονίζουν το ρόλο των μαζών η να δίνουν πληροφορίες για την καθημερινή ζωή,τις νοοτροπίες, τις αντιλήψεις εκείνης της εποχής.
Βέβαια δεν πιστεύω ότι το πληροφοριακό υλικό που προσφέρει το συγκεκριμένο λογισμικό δεν μπορεί να υποκατασταθεί από άλλα της παραδοσιακής διδασκαλίας: χάρτες, εικόνες, βιβλία. Η ύπαρξή τους όμως σ’ ένα λογισμικό μ’ εύκολη την πρόσβαση μπορεί να διευκολύνει το διδάσκοντα, γιατί έχει στη διάθεσή του πολύ υλικό συγκεντρωμένο που δε χρειάζεται ν’ αναζητά σ’ άλλες πηγές

Στην κλασική διδασκαλία, που επικεντρώνεται στην παραδοσιακή αφήγηση, το λογισμικό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από τον διδάσκοντα παράλληλα, άλλοτε αξιοποιώντας τους χάρτες του άλλοτε τις φωτογραφίες του η τα σχεδιαγράμματα για απλή παρουσίαση τους στους μαθητές. Το πληροφοριακό υλικό του CD μπορεί να συνδεθεί και με πληροφορίες που δίνονται από κείμενα ή άλλο υλικό του εγχειριδίου της ιστορίας τους
Στην εργασία σε ομάδες μπορούμε να επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον των μαθητών στο λογισμικό για ν΄ αναπτυχθεί η αυτενέργειά τους περισσότερο, με βάση κάποιο σενάριο
Ενδεικτική πορεία διδασκαλίας
Επειδή το λογισμικό αναφέρεται σε πολλές περιόδους της νεότερης ιστορίας με βασικό άξονα τη ναυτική δραστηριότητα των Ελλήνων, χρησιμοποιούμε κάθε φορά κάποια τμήματα του λογισμικού.
Στο κεφ. «η ελληνική κοινωνία στα χρόνια της δουλείας, η οικονομία» η διδασκαλία μπορεί να επεκταθεί με περισσότερες πληροφορίες που θ’ αντλήσουν οι μαθητές από το λογισμικό,ιδιαίτερα όταν ολοκληρωθεί η ενότητα.
Χωρίζουμε τους μαθητές σε ομάδες, συνήθως των τριών η τεσσάρων ατόμων, και τους διανέμουμε ερωτηματολόγιο στο οποίο θα κληθούν να βρουν απαντήσεις με την πλοήγησή τους στο λογισμικό. Για να μη χαθούν στην πληθώρα των πληροφοριών του λογισμικού, μπορούμε να τους κατευθύνουμε με τις επιλογές που ο διδάσκων θα κάνει στο «εργαστήριο». Στο «εργαστήριο» θα επιλέξει ο διδάσκων την ενότητα στην οποία η κάθε ομάδα θα πλοηγηθεί
ΟΙ μαθητές θ απαντήσουν στο σημειωματάριο του λογισμικού. Η τελική διαμόρφωση του κειμένου θα είναι προϊόν συλλογικής προσπάθειας της ομάδας. Η κάθε ομάδα ανακοινώνει τις πληροφορίες της στο συγκεκριμένο θέμα σ’ ολόκληρη την τάξη. Στο τέλος διαμορφώνεται απ΄ όλες τις ομάδες ένα τελικό κείμενο ανακεφαλαιωτικό όλης της ενότητας.
Άλλη πρόταση: μπορεί να δοθεί εργασία στους μαθητές « Η συμβολή του ναυτικού στην οικονομία στα χρόνια της δουλείας» και ν’ αναζητηθεί υλικό από το συγκεκριμένο CD-ROM, ειδικότερα από την υποενότητα «τα πλοία της ειρήνης».