ABAKIO


Το E-slate» αποτελεί ένα «ανοιχτό» εκπαιδευτικό λογισμικό διερευνητικής μάθησης. Η αρχιτεκτονική του βασίζεται σε ψηφίδες που διασυνδέονται μεταξύ τους με τη λογική των παζλ για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προϊόντων.
Το λογισμικό προσφέρει στην εκπαιδευτική κοινότητα εργαλεία σύνθεσης εκπαιδευτικών «Μικρόκοσμων» (εστιασμένων εφαρμογών) για πειραματισμό και διερεύνηση φαινομένων, εννοιών, υποθέσεων και συσχετισμών. Οι Μικρόκοσμοι απαρτίζονται από διασυνδεόμενες Ψηφίδες. Οι Ψηφίδες παρέχονται ως μια βιβλιοθήκη προκατασκευασμένων υπολογιστικών αντικειμένων (software components), ειδικά σχεδιασμένων για εκπαιδευτική χρήση, τα οποία μπορούν εύκολα να συνδεθούν μεταξύ τους σε ποικίλους συνδυασμούς. Έτσι, με κατάλληλη διασύνδεση των Ψηφίδων από τον χρήστη-εκπαιδευτικό, συντίθεται το κάθε φορά στοχευόμενο εκπαιδευτικό λογισμικό-δραστηριότητα. Η διασύνδεση και διαχείριση των Ψηφίδων και των Μικρόκοσμων μπορεί να προγραμματιστεί μέσα από μια ειδικά σχεδιασμένη συμβολική γλώσσα βασισμένη στη Logo.
Τα εκπαιδευτικά προϊόντα που κατασκευάζονται με το «Αβάκιο E-slate» μπορούν να καλύψουν μεγάλο εύρος γνωστικών αντικειμένων και επιπέδων εκπαίδευσης. Εκπαιδευτικές εφαρμογές βασισμένες στο «Αβάκιο E-slate», όπως ο «Χελωνόκοσμος» το «Ταξινομούμε», ο «Ξένιος» και οι «Μυκήνες» χρησιμοποιούνται σε αρκετά σχολεία (αντίστοιχα σε γνωστικά αντικείμενα Μαθηματικών, Γεωγραφίας, Ξένων Γλωσσών, Ιστορίας).
Το «Αβάκιο E-slate» αναπτύχθηκε από την Ομάδα Μαθησιακής Τεχνολογίας του Ερευνητικου Ακαδημαϊκού Ινστιτούτου Τεχνολογίας Υπολογιστών (Ε.Α ΙΤΥ www.cti.gr) ερευνητικού οργανισμού εποπτευόμενου από το ΥΠΕΠΘ


" ΜΥΚΗΝΕΣ"

Το λογισμικό διατίθεται ως τμήμα (Μικρόκοσμος) του περιβάλλοντος E-Slate
Το λογισμικό προτείνει μία σειρά δραστηριοτήτων που σκοπό έχουν να προάγουν την ενεργό συμμετοχή των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία, τη διερευνητική μάθηση και τη διασχολική επικοινωνία. O μαθητής στο ρόλο του αρχαιολόγου-ερευνητή διενεργεί πλασματικές ανασκαφές σε αρχαιολογικούς χώρους της επιλογής του και προσπαθεί να ερμηνεύσει τα ευρήματα που ανακαλύπτει αναπλάθοντας βήμα βήμα τη ζωή της Μυκηναϊκής εποχής. Στη διάθεση του έχει εργαλεία διαχείρισης ευρημάτων, χάρτες και πληθώρα συνοδευτικού υλικού σε μορφή κειμένων, φωτογραφιών και συνδέσμων σε τοποθεσίες του internet για επίσκεψη σε μουσεία. Επίσης, μπορεί να δημιουργήσει δικά του αντικείμενα /δεδομένα σε μορφή σημειώσεων πάνω σε ευρήματα ή σε ανασκαφικές περιοχές και να τ' ανταλλάξει με μαθητές άλλων σχολείων.
Ο μαθητής καλείται «ν' ανασκάψει» έναν αρχαιολογικό χώρο χρησιμοποιώντας τα παρεχόμενα εργαλεία, να αναγνωρίσει τα χαρακτηριστικά των ευρημάτων, να συνθέσει πληροφορίες και να εξάγει συμπεράσματα. Συγκεκριμένα ο χρήστης μπορεί:
α) Να επιλέξει μια γεωγραφική περιοχή μέσω του αντίστοιχου εργαλείου του χάρτη.
β) Να παρατηρήσει τον αρχαιολογικό χώρο που εξετάζει από διάφορες οπτικές γωνίες.
γ) Να «ανασκάψει» μια περιοχή (χρησιμοποιώντας πάλι το κατάλληλο εργαλείο στον χάρτη), για να φέρει στην επιφάνεια Α.Ε. της περιοχής.
δ) Να διατυπώσει υποθέσεις βασιζόμενος στα χαρακτηριστικά του Α.Ε. και να τις επαληθεύσει συγκρίνοντας με τα πορίσματα των αρχαιολόγων.
ε) Να κάνει συνδυαστικές ερωτήσεις ως προς τα διάφορα χαρακτηριστικά (είδος, υλικό, διάκοσμο, κλπ) ενός Α.Ε..
στ) Να προσθέσει στο χάρτη τις προσωπικές τους σημειώσεις σε συγκεκριμένες περιοχές (γεωγραφικές ή αρχαιολογικές).
Για την υλοποίηση του μαθήματος ακολουθείται το εξής σενάριο:
α) Ο χρήστης επιχειρεί μια αναδρομική ανασκαφή στους αρχαιολογικούς χώρους, όπου έχουν εντοπιστεί κατάλοιπα του Μυκηναϊκού Πολιτισμού.
β) Επιλέγει την ευρύτερη αρχαιολογική περιοχή που επιθυμεί να εξερευνήσει (π.χ. Μυκήνες, Πύλος, Ορχομενός).
γ) Ορίζει μια περιοχή ανασκαφής (π.χ. ταφικός περίβολος Α Μυκηνών, ανάκτορο Μυκηνών).
δ) Αρχίζει την ανασκαφή και εντοπίζει ένα Α.Ε.
ε) Εμφανίζεται η εικόνα του Α.Ε.
στ) Παρατηρεί το Α.Ε. και το περιγράφει με βάση τα χαρακτηριστικά του.
ζ) Συγκρίνει την περιγραφή του με την περιγραφή του αρχαιολόγου.
η) Στη συνέχεια μπορεί να εμβαθύνει στη μελέτη του Α.Ε. που εξετάζει ανατρέχοντας στις ενότητες ερμηνεία, πληροφορίες και τόπο φύλαξης, να παραμείνει στον ίδιο αρχαιολογικό χώρο και να αναζητήσει και άλλα Α.Ε., να επιλέξει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του Α.Ε. και να βρει τα Α.Ε. που τα συγκεντρώνουν στον ίδιο ή σε άλλο αρχαιολογικό χώρο, να πάει σε άλλο αρχαιολογικό χώρο και να αναζητήσει Α.Ε. ή να μελετήσει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τους.
θ) Βλέπει συγκεντρωμένα τα Α.Ε. που έχει εντοπίσει με τα χαρακτηριστικά τους που έχει μελετήσει.


ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

Δρ. Αναστασία Δ. Βακαλούδη
ΜΕΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ-ΥΛΙΚΑ-ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ: Το εκπαιδευτικό λογισμικό «ΜΥΚΗΝΕΣ».
ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ (ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ): Προσαρμογή στο μάθημα των ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ Α΄και Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (ΟΔΥΣΣΕΙΑ και ΙΛΙΑΔΑ) - της ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (Μυκηναϊκός Πολιτισμός) & ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ (Μυκηναϊκός Πολιτισμός).
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική ώρα
ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να αναπλάσουν οι μαθητές με τη φαντασία τους την κοινωνία, τον τρόπο ζωής και τις ενασχολήσεις των Μυκηναίων. Να ανακαλύψουν, μέσα από τα αρχαιολογικά ευρήματα, τις καθημερινές και επαγγελματικές ασχολίες, τα υλικά που χρησιμοποιούσαν, το στολισμό και τον οπλισμό τους, τις καθημερινές συνήθειες, το θρησκευτικό αίσθημα, την τέχνη και τη θεματογραφία της κ.λ.π. Με τον τρόπο αυτό θα καταδειχθεί ότι πρόκειται για μια προηγμένη κοινωνία, που έχει γνώση πολλών υλικών και ασχολείται με τη μεταλλουργία, την αγγειοπλαστική, τη γλυπτική, την κοσμηματοποιία, κ.ά. Χρησιμοποιεί δε τα αντικείμενα που κατασκευάζει σε ποικίλους τομείς της καθημερινής ζωής, όπως για επαγγελματική χρήση, για οικιακή χρήση, για θρησκευτικούς λόγους, κ.λ.π. Επίσης θα υποδειχθούν οι κοινωνικοί ρόλοι των δύο φύλων στην καθημερινή ζωή των Μυκηναίων και θα γίνει μια καλλιτεχνική παρέμβαση για να συνδεθεί η ιστορία και η αρχαιολογία με την τέχνη, τη θεματογραφία της και τις επιρροές που αυτή είχε δεχθεί.
ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ (Περιγραφή): Η πορεία ακολουθεί τα στάδια: αναζήτηση, έρευνα, σύγκριση, παρατήρηση, συμπεράσματα, με βάση μια εικονική αρχαιολογική ανασκαφή στην περιοχή των Μυκηνών, που διεξάγεται από κάθε "αρχαιολογική"-μαθητική ομάδα μέσω του λογισμικού «ΜΥΚΗΝΕΣ». Αναλυτικότερα, πραγματοποιείται ένα ταξίδι στο χρόνο και το χώρο και η αναπαράσταση μιας προσωπικής αρχαιολογικής έρευνας με την παρατήρηση και τη μελέτη -στη συνέχεια- των αρχαιολογικών ευρημάτων. Για την πραγματοποίηση της αρχαιολογικής έρευνας οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες -άρα προάγεται η συνεργατική μάθηση και ο διάλογος- και, με την καθοδήγηση του διδάσκοντα, επιλέγουν με προσωπική παρέμβαση στο λογισμικό την περιοχή όπου θα επικεντρώσουν την έρευνά τους (τόπος: περιοχή Μυκηνών / χρόνος: 16ος – 13ος αι.).
Οι μαθητές, αφού εντοπίσουν με ενεργό επέμβαση τα αρχαιολογικά ευρήματα και ενεργοποιήσουν την εμφάνιση και τα σχετικά στοιχεία τους, στη συνέχεια, βάσει του Φύλλου Εργασίας που τους έχει δοθεί, αρχίζουν να επεξεργάζονται τα στοιχεία, να αναλύουν τις πληροφορίες και να συμπληρώνουν τα ανάλογα θέματα, με τα οποία θα διαλεχθούν επάνω στα ζητούμενα. Ο διδάσκων καθοδηγεί κατάλληλα την έρευνα, τη συζήτηση και την εξαγωγή συμπερασμάτων, παίζοντας το ρόλο του διαχειριστή της γνώσης, του διευκολυντή, του βοηθού και συνεργάτη. Οι μαθητές συλλέγουν κριτικά τις απαιτούμενες πληροφορίες, απαντούν στα ζητούμενα ερωτήματα και πραγματεύονται διαλογικά τα εξαγόμενα συμπεράσματα, ανταλλάσσοντας πληροφορίες, γνώμες και απόψεις.
ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:
Πορεία Έρευνας: 1) Οι μαθητές πραγματοποιούν αρχικά ένα ταξίδι στο χρόνο και τον τόπο, για να προχωρήσουν στη συνέχεια σε μια επιτόπια αρχαιολογική έρευνα. Πρώτα καθοδηγούνται να μεταφέρουν τη "μπάρα του χρόνου" μεταξύ 16ου και 13ου αι. [1500-1200 π.Χ.: 1400 π.Χ.]. Έτσι αποκτούν τη δυνατότητα να τοποθετήσουν την αρχαιολογική τους έρευνα μέσα στο χρόνο.
2) Κατόπιν περιορίζουν την έρευνά τους στο συγκεκριμένο τόπο, χρησιμοποιώντας το εικονίδιο "Μετάβαση σε άλλη περιοχή" και φτάνοντας έτσι στην ευρύτερη περιοχή των Μυκηνών.
3) Μόλις φτάσουν στην περιοχή, ενεργοποιούν το εικονίδιο "Επιλογή περιοχής ανασκαφής" και το εικονίδιο "σκαπάνη" και συλλέγουν διάφορα αντικείμενα, τα στοιχεία των οποίων περνούν στη "βάση δεδομένων" με τη βοήθεια του εικονιδίου του "ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΥ" *. Όσο πιο μεγάλη είναι η ποικιλία των ευρημάτων τόσο πλουσιότερα και πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα θα προκύψουν, σε σχέση με τα ερωτήματα του Φύλλου Εργασίας.
Αφού ολοκληρωθεί η αρχαιολογική έρευνα όλων των ομάδων, θα περάσουν οι μαθητές στη "βάση δεδομένων" όπου θα μελετήσουν τα χαρακτηριστικά των αντικειμένων που έχουν ανακαλύψει. Με βάση τα στοιχεία αυτά και τις πληροφορίες που τους είχαν ήδη δοθεί, οι ομάδες των μαθητών μπορούν να συζητήσουν διαλογικά τις απαντήσεις στα δεδομένα ερωτήματα του Φύλλου Εργασίας, ανταλλάσσοντας απόψεις και συμπεράσματα και αλληλοσυμπληρώνοντας τις γνώσεις τους.
1ο ΒΗΜΑ
Οι μαθητές αναζητούν και συλλέγουν κατά ομάδα μια κατηγορία αρχαιολογικών ευρημάτων:
ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
1) αγγεία
2) εργαλεία
3) κοσμήματα
4) τοιχογραφίες
5) ειδώλια
6) όπλα

2ο ΒΗΜΑ
Ο διδάσκων συζητά μαζί τους και τους καθοδηγεί, αφού συλλέξουν όλα τα σχετικά με την ομάδα τους αντικείμενα, να ενεργοποιήσουν τη βάση δεδομένων, να παρατηρήσουν και:
α) να καταγράψουν το υλικό, από το οποίο είναι κατασκευασμένα,
β) να ξεχωρίσουν σε κατηγορίες τα ανδρικά και τα γυναικεία αντικείμενα,
γ) να παρατηρήσουν τη διακόσμηση και να καταγράψουν τις λεπτομέρειες.
3ο ΒΗΜΑ
Αφού τελειώσουν, οι μαθητές θα διαπραγματευτούν τα ζητούμενα στο Σχετικό Φύλλο Εργασίας

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
1. Από τα εργαλεία, τα αγγεία, τα αντικείμενα και τα σκεύη που βρέθηκαν τι συμπεραίνετε για τις επαγγελματικές ενασχολήσεις των Μυκηναίων, τα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν συνήθως και τα υλικά από τα οποία ήταν κατασκευασμένα;
2. Από τα γυναικεία αντικείμενα, σκεύη και κοσμήματα που βρέθηκαν, τι συμπεραίνετε για τη ζωή των Μηκηναίων γυναικών; Συγκεκριμένα αναπαραστήστε μέσα από τα ευρήματα τον τρόπο ζωής τους απαντώντας στα ερωτήματα:
• ποια ήταν τα κύρια ενδιαφέροντά τους;
• η εμφάνισή τους;
• οι καθημερινές ασχολίες τους στο σπίτι;
3. Συγκρίνοντας τα ανδρικά με τα γυναικεία αντικείμενα, καθορίστε τους κοινωνικούς ρόλους των δύο φύλων στην κοινωνία των Μυκηναίων. Μοιάζουν με εκείνους της σημερινής εποχής;
4. Σκεφτείτε και περιγράψτε από πού εμπνέονται οι καλλιτέχνες των διαφόρων ευρημάτων και ποια είναι τα θέματα που χρησιμοποιούν στη διακόσμηση.
*Για να μην ξεχάσουν κάποιο αντικείμενο, μπορούν να προχωρήσουν εμπρός-πίσω και με τα γαλάζια βέλη που βρίσκονται δίπλα στον "ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟ" και έτσι εντοπίζουν όλα τα αντικείμενα.

« Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο»




Εγχειρίδιο αξιοποίησης λογισμικού Αβακιο για το γνωστικό αντικείμενο της Ιστορίας



Εγχειρίδιο χρήσης λογισμικού "Μυκηναϊκός Πολιτισμός