ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΚΑΣΤΑΛΙΑ

Η «ΚΑΣΤΑΛΙΑ» είναι ένα μαθησιακό περιβάλλον διαλογικών πολυμέσων, υποστηριζόμενο από υπολογιστές και δίκτυο, για τη διερευνητική μελέτη της ιστορίας και της τέχνης με τη χρήση των ιστορικών πηγών.
Το λογισμικό διαθέτει στον μαθητή ιστορικές πηγές ως πληροφοριακό υλικό και σειρά εργαλείων (βιβλιοθήκες έρευνας οργανωμένες σε βάση δεδομένων, εικονικό μουσείο, χάρτες, ευρετήρια) για την επεξεργασία των πηγών. Διαθέτει επίσης χώρο εργασίας μέσα στον οποίο μπορούν να μελετηθούν επιλεγμένες θεματικές ενότητες του γνωστικού αντικειμένου.
Η οργάνωσή του έχει τα χαρακτηριστικά ενός συγχρονικού πλαισίου, στηρίζεται σε περιπτώσεις και διαθέτει θεματικούς άξονες
Το Γενικό θέμα, «ο Αρχαϊκός κόσμος», προσεγγίζεται με βάση δύο περιπτώσεις πόλεων- κρατών: την «Αρχαϊκή Κόρινθο» και την «Αρχαϊκή Αθήνα» σε συγχρονική διάταξη.
Κάθε περίπτωση μελετάται με βάση τους θεματικούς άξονες οι οποίοι φωτίζουν όψεις του Γενικού θέματος.
Οι άξονες για τον προσανατολισμό της μελέτης είναι τα σενάρια, που επιτρέπουν να φωτισθούν διάφορες όψεις των θεματικών ενοτήτων (μείζονα σενάρια), αλλά και οι δραστηριότητες και οι εργασίες που περιέχονται στα σενάρια. Παρέχονται ακόμη δυνατότητες εμπλουτισμού του λογισμικού με νέες θεματικές ενότητες – σενάρια - δραστηριότητες και αντίστοιχο υλικό ιστορικών πηγών, όπως επίσης και δυνατότητα χρήσης δικτύου για επικοινωνία με μαθητές και καθηγητές του ίδιου ή άλλων σχολείων για συλλογική αντιμετώπιση και εκτέλεση εργασιών.
Για τη μελέτη του αρχαϊκού κόσμου το διδακτικό υλικό αναφέρεται στις παρακάτω θεματικές ενότητες:
· Αρχαϊκή Κόρινθος - εμπορική Πόλη-Κράτος της Μεσογείου
· Αρχαϊκή Αθήνα - η θεμελίωση δημοκρατικών θεσμών
· Η τέχνη της αρχαϊκής Κορίνθου και της αρχαϊκής Αθήνας
Για τη μελέτη κάθε θεματικής ενότητας έχουν αναπτυχθεί σενάρια βαθμιαία αυξανόμενης πολυπλοκότητας. Τα σενάρια ανά θεματική ενότητα είναι:
· Αρχαϊκή Κόρινθος - εμπορική Πόλη-Κράτος της Μεσογείου
    • Γεωγραφικός χώρος της πρώιμης αρχαϊκής Κορίνθου (τέλος 8ου αι. π.Χ. - αρχές 7ου αι. π.Χ.)
    • Πρώιμη αρχαϊκή κοινωνία της Κορίνθου (τέλος 8ου αι. π.Χ – αρχές 7ου αι. π.Χ.)
    • Ανάπτυξη της πόλης-κράτους
· Αρχαϊκή Αθήνα - η θεμελίωση δημοκρατικών θεσμών
    • Η Αττική χώρα και κοινωνία κατά την πρώιμη Aρχαϊκή φάση (αρχές 7ου αι. π.Χ.)
    • Από τα φυλετικά κράτη στην πόλη-κράτος
    • Αναζήτηση της ευνομίας (τέλος 7ου- 6ος π.Χ αιώνας)
    • Η κατάκτηση της ισονομίας
  • Η τέχνη της αρχαϊκής Κορίνθου και της αρχαϊκής Αθήνας
    • Η τέχνη της αρχαϊκής Κορίνθου - καινοτομίες και ανατολικές επιδράσεις
    • Η τέχνη της αρχαϊκής Αθήνας - ανάδειξη του ατόμου
Ο καθηγητής μπορεί να επιλέξει για τη θεματική ενότητα που θα διαπραγματευτούν οι μαθητές του σενάριο, δραστηριότητα και τις αντίστοιχες σ΄ αυτήν εργασίες που του παρέχει το λογισμικό και αναθέτει στους μαθητές είτε ατομικά είτε σε μικρές ομάδες την εκτέλεσή τους με τη χρήση των ιστορικών πηγών. Το λογισμικό παρέχει επίσης στον καθηγητή τη δυνατότητα να δημιουργεί και δικά του σενάρια και να τα εντάσσει σ’ αυτό.
Ο μαθητής μπορεί να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία που του παρέχει το λογισμικό και να καταγράψει τα συμπεράσματά του στο φύλλο εργασίας.
Στο λογισμικό περιλαμβάνονται δραστηριότητες με τους εξής διδακτικούς στόχους ανά τάξη
O Ιστορία Α’ Λυκείου:
o Επιστημονικός τρόπος προσέγγισης της ιστορικής γνώσης: χρήση ιστορικών πηγών, διατύπωση και έλεγχος υποθέσεων, ερμηνεία δεδομένων, συγκρότηση επιχειρημάτων, ένταξη ιστορικών γεγονότων στον χώρο και τον χρόνο, αιτιακές σχέσεις
o Πολιτισμική προσφορά του Ελληνισμού από την Αρχαιότητα ως την Αναγέννηση
O Ιστορία Β' Λυκείου:
o Επιστημονικός τρόπος προσέγγισης της ιστορικής γνώσης: χρήση ιστορικών πηγών, διατύπωση και έλεγχος υποθέσεων, ερμηνεία δεδομένων, συγκρότηση επιχειρημάτων, ένταξη ιστορικών γεγονότων στον χώρο και τον χρόνο, αιτιακές σχέσεις
o Κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα, δραστηριότητες των κατοίκων
O Κοινωνιολογία Γ' Λυκείου (επιλογής):
o Κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα, δραστηριότητες των κατοίκων
o Αποδοχή του δημοκρατικού ιδεώδους ως βασικού στοιχείου για την οργάνωση της κοινωνικής και πολιτικής ζωής
O Κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα Β’ Λυκείου (επιλογής):
o Κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα, δραστηριότητες των κατοίκων
o Αποδοχή του δημοκρατικού ιδεώδους ως βασικού στοιχείου για την οργάνωση της κοινωνικής και πολιτικής ζωής
O Αισθητική Αγωγή Α' Λυκείου:
  • Πολιτισμική προσφορά του Ελληνισμού από την Αρχαιότητα ως την Αναγέννηση





Παράδειγμα
Εκπαιδευτικό λογισμικό ΚΑΣΤΑΛΙΑ
Φύλλο εργασίας
ΟΝ/ΜΟ:
ΤΑΞΗ:
ΗΜ/ΝΙΑ:1/7/2008
Θέμα : Αρχαϊκή Κόρινθος, εμπορική Πόλη-Κράτος της Μεσογείου
Σενάριο3: Ανάπτυξη της πόλης – κράτους

Δραστηριότητα 3: εξάπλωση των επικοινωνιών

Εργασίες:
1. οικονομική ανάπτυξη
2. εμπορικές επικοινωνίες
3. παραγωγή κεραμεικών
4. ζήτηση κεραμεικών

1. οικονομική ανάπτυξη
Οι πηγές I, II, IV και V περιέχουν πληροφορίες που αναφέρονται σε δύο φαινόμενα τα οποία ευνοούν τις οικονομικές δραστηριότητες και προσδιορίζουν το χρονικό τους πλαίσιο:
α) Να συγκεντρώσεις σε ομάδες τις πληροφορίες αυτές ανάλογα με το θέμα στο οποίο αναφέρονται. Να βάλεις έναν χαρακτηριστικό τίτλο για κάθε ομάδα.

τίτλος:
τίτλος:




β) Να εξηγήσεις τη σχέση των φαινομένων αυτών με τις οικονομικές δραστηριότητες.



2. εμπορικές επικοινωνίες
Με τη λέξη-κλειδί «επικοινωνίες» να αναζητήσεις στη βάση τα αρχαιολογικά ευρήματα που αποτελούν πηγές πληροφοριών, μαρτυρίες εμπορικής επικοινωνίας μεταξύ της Κορίνθου και κάποιας άλλης περιοχής. Με βάση την ταυτότητα των ευρημάτων και τις πληροφορίες που περιέχουν αυτές, να προχωρήσεις στις ακόλουθες εργασίες:
α) Να σημειώσεις πάνω στο χάρτη με διαφορετικά σύμβολα την προέλευση και τον τόπο όπου βρέθηκαν από τους αρχαιολόγους τα ευρήματα αυτά.
β) Να συνδέσεις τα σημεία προέλευσης και κατάληξης, χαράσσοντας πάνω στο χάρτη τους δρόμους και την κατεύθυνση της εμπορικής επικοινωνίας.

3. παραγωγή κεραμεικών
α) Αφού διαβάσεις το κείμενο με τις απόψεις του ιστορικού Ε. Γουίλ, (πηγή III) να διακρίνεις τις θέσεις του ιστορικού από τα επιχειρήματά του και να συμπληρώσεις τα αντίστοιχα πλαίσια.

θέσεις ιστορικού
επιχειρήματα

αύξηση παραγωγής
Βιασύνη στην εργασία

β) Να επισημάνεις τα κορινθιακά ευρήματα στα οποία μπορείς να διαπιστώσεις τις πληροφορίες του ιστορικού Ε. Γουίλ, (πηγή III) που σχετίζονται με την αγγειογραφία.

ευρήματα
πληροφορίες

Πολλά κορινθιακά κεραμικά
ατελή σχέδια

4. ζήτηση κεραμεικών
Το κείμενο του ιστορικού Ε. Γουίλ (πηγή III) εξηγεί τη μεγάλη ζήτηση κορινθιακών βιοτεχνικών προϊόντων (κεραμεικών). Με βάση τις πληροφορίες του κειμένου, να συμπληρώσεις στο σχεδιαστήριο τα αντίστοιχα πλαίσια με τα φαινόμενα που εξηγούν αυτή τη ζήτηση και να τα συνδέσεις με βέλη απεικονίζοντας τη σχέση αιτίου –αποτελέσματος.